ใบรับสินค้าอัตโนมัติ

ใบรับสินค้า (Goods Receipt Note) คืออะไร? พร้อมวิธีจัดการเอกสารอัตโนมัติ

การจัดการใบรับสินค้า หรือ Goods Receipt Note (GRN) ให้เป็นอัตโนมัติด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ ไม่ว่าจะเป็น RPA, OCR, WMS หรือ ERP ระบบใหม่ ๆ เพื่อให้การทำงานเร็วขึ้น และแม่นยำมากกว่าเดิม โดยใบรับสินค้าเป็นเอกสารที่ใช้ยืนยันการรับสินค้าและผ่านการตรวจสอบว่าถูกต้องตรงตามใบสั่งซื้อทั้งในด้านจำนวน คุณภาพ รุ่นสินค้า และเงื่อนไขการส่งมอบ GRN ไม่ใช่แค่เพียงเอกสารทางธุรกิจ แต่เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยควบคุมคุณภาพการจัดซื้อ ลดความผิดพลาด และสร้างความโปร่งใสในกระบวนการซื้อสินค้า

สารบัญ

ใบรับสินค้า คืออะไร

ใบรับสินค้า คือเอกสารที่ใช้ยืนยันการรับสินค้าจากผู้ขายหลังจากมีการสั่งซื้อ โดยใช้เป็นหลักฐานทางธุรกิจที่ระบุว่าสินค้าได้รับจริง มีจำนวนถูกต้อง ตรงตามคำสั่งซื้อ และอยู่ในสภาพที่ยอมรับได้ โดยเอกสารนี้จะถูกจัดทำขึ้นเมื่อสินค้ามาถึงสถานที่รับของ เช่น คลังสินค้า หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อ และผ่านการตรวจสอบตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในใบสั่งซื้อ (Purchase Order)

จุดประสงค์ในการออกใบรับสินค้า

  • ยืนยันว่ามีการรับสินค้าจริงจากผู้ขาย
  • ตรวจสอบความถูกต้องระหว่างใบสั่งซื้อ (PO) และสินค้าที่ได้รับ
  • ยืนยันจำนวนและคุณภาพสินค้าอยู่ในเกณฑ์ยอมรับ
  • ใช้เป็นหลักฐานประกอบการบันทึกสต็อกสินค้า
  • สนับสนุนกระบวนการตรวจสอบก่อนการชำระเงิน
  • ใช้เป็นเอกสารอ้างอิงหากมีข้อขัดแย้งหรือการเคลมสินค้า
  • ช่วยจัดทำรายงานรับสินค้าเพื่อวิเคราะห์กระบวนการจัดซื้อในอนาคต

ใครเป็นผู้จัดทำเอกสาร

  • ฝ่ายคลังสินค้า – เป็นผู้รับสินค้าโดยตรงและจัดทำเอกสารเบื้องต้น
  • ฝ่ายตรวจสอบคุณภาพสินค้า – ใช้กับองค์กรที่ต้องประเมินคุณภาพก่อนรับสินค้า เช่น โรงงานผลิต
  • ฝ่ายจัดซื้อ – ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลเปรียบเทียบกับ PO
ใบรับสินค้า คือ
ส่วนประกอบสำคัญ

ส่วนประกอบของใบรับสินค้า

ข้อมูลที่ควรระบุในใบรับสินค้า ได้แก่

  • เลขที่ใบรับสินค้า
  • วันที่รับสินค้า
  • เลขที่ใบสั่งซื้อ
  • ข้อมูลผู้ขาย
  • รายละเอียดสินค้า
  • จำนวนสินค้า
  • สถานที่จัดเก็บสินค้า
  • ชื่อผู้รับสินค้า
  • ลายเซ็นผู้อนุมัติ

ปัญหาที่พบเจอในการจัดการใบรับสินค้าแบบ Manual

  • ข้อมูลอาจเกิดความผิดพลาดจากการกรอกด้วยมือ
  • เอกสารถูกจัดเก็บไม่เป็นระบบ กระจายตามอีเมลต่าง ๆ หรือเก็บใน Excel ของแต่ละคน
  • กระบวนการอนุมัติล่าช้า ต้องส่งเอกสารผ่านหลายระดับ
  • เพิ่มต้นทุนด้านเวลาและทรัพยากรคน
  • ขาดระบบติดตาม ไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าแก้ไขข้อมูลเมื่อไหร่ ใครเป็นคนแก้ไข

การจัดการใบรับสินค้าด้วยระบบอัตโนมัติ

การนำระบบอัตโนมัติมาช่วยจัดการใบรับสินค้า เพื่อให้กระบวนการจัดทำและตรวจเอกสารเป็นไปอย่างรวดเร็ว โดยระบบสามารถเชื่อมโยงข้อมูลตั้งแต่ใบสั่งซื้อ ไปจนถึงการบันทึกเข้าระบบคลังสินค้าและระบบบัญชีได้อย่างต่อเนื่อง เมื่อเปรียบเทียบกับการทำงานแบบ Manual ที่ต้องใช้เวลาในการจัดการเอกสาร ระบบอัตโนมัติช่วยลดขั้นตอนที่ซับซ้อน เช่น ตรวจสอบจำนวนสินค้าเทียบกับ PO อัตโนมัติ อัปเดตสต็อกทันทีเมื่อรับสินค้า และแจ้งเตือนผู้มีอำนาจอนุมัติผ่านทางออนไลน์

ฝั่งผู้ขายนำระบบเข้ามาช่วย

ฝั่งผู้ขายหรือซัพพลายเออร์ใช้ระบบอัตโนมัติเพื่อสนับสนุนข้อมูลที่ส่งถึงผู้ซื้อมีความถูกต้องและตรวจสอบได้ง่ายขึ้น โดยผู้ขายสามารถดำเนินการอัตโนมัติดังนี้

  • ส่งข้อมูลสินค้าที่จัดส่งให้กับลูกค้า
  • ติดตามสถานะการจัดส่งสินค้า
  • OCR แปลงข้อมูลจากเอกสารที่ลูกค้าส่งกลับมาให้
  • RPA บันทึกข้อมูลสถานะการจัดส่งสินค้าลงในระบบ

ฝั่งผู้ซื้อจัดการเอกสาร GRN

ผู้ซื้อเป็นผู้จัดทำเอกสาร GRN หรือใบรับสินค้า การใช้ระบบอัตโนมัติอย่างเช่น RPA ทำให้กระบวนการนี้รวดเร็วขึ้น โดยทำงานได้ดังนี้

  • ดึงข้อมูลจากใบสั่งซื้อมาเปรียบเทียบกับจำนวนสินค้าที่ได้รับอัตโนมัติ
  • OCR สแกนข้อมูลจากใบส่งของ ลดการกรอกด้วยมือ
  • RPA ช่วยบันทึกใบรับสินค้าเข้าสู่ระบบ ERP หรือระบบคลังสินค้า
  • แจ้งเตือนไปยังผู้ตรวจสอบหรือผู้อนุมัติผ่านทางอีเมลหรือระบบของบริษัท
  • เก็บเอกสาร GRN ในรูปแบบดิจิทัลอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ตรวจสอบย้อนหลังได้ง่าย

ตัวอย่างการใช้ระบบอัตโนมัติในองค์กร

ตัวอย่างโรงงานผลิตจัดการใบรับสินค้า

ตัวอย่างโรงงานผลิต ก่อนนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วย ต้องรับวัตถุดิบเข้าคลังวันละ 30-40 รายการ พนักงานต้องสร้าง PO จาก Excel แล้วตรวจเทียบกับสินค้า

หลังจากใช้ OCR แปลงข้อมูลจากเอกสาร ไม่ว่าจะเป็น จำนวนสินค้า รุ่น และ Lot Number และใช้ RPA เปรียบเทียบข้อมูลกับใบสั่งซื้อ PO หากข้อมูลไม่ตรงกันระบบจะแจ้งเตือนไปยังผู้ที่เกี่ยวข้อง

คลังสินค้าใช้ระบบอัตโนมัติกับใบรับสินค้า

คลังกระจายสินค้า ก่อนใช้ระบบ รับสินค้าจากผู้ผลิตวันละหลายร้อยกล่อง นับสินค้าและกรอกลง Excel แบบ Manual ทำให้ข้อมูลเกิดความคลาดเคลื่อน

หลังจากใช้ OCR แปลงข้อมูลที่ได้จาก PDF (เอกสารสแกน) แล้วใช้ระบบอัตโนมัติอย่าง RPA ตรวจสอบข้อมูลที่ได้จาก OCR กับคำสั่งซื้อ แล้วทำการบันทึกเข้าระบบ WMS อีกทั้ง RPA ยังช่วยแจ้งเตือนอัตโนมัติกรณีสินค้าขาดหรือเกินจำนวนที่กำหนดไว้

เทคโนโลยีที่ใช้ในการจัดการใบรับสินค้า

  • RPA (Robotic Process Automation) เทคโนโลยีที่ช่วยทำงานซ้ำ ๆ แทนคน เช่น ดึงข้อมูลจากใบสั่งซื้อ ตรวจสอบจำนวนสินค้าในเอกสาร บันทึกข้อมูล GRN อัตโนมัติ และแจ้งเตือนไปยังผู้ตรวจสอบ
  • OCR (Optical Character Recognition) แปลงข้อมูลจากเอกสารกระดาษ หรือไฟล์ภาพให้เป็นข้อมูลดิจิทัลที่สามารถนำไปใช้งานต่อได้ เหมาะกับกรณีที่ได้รับใบรับสินค้าในรูปแบบสแกนหรือเอกสารกระดาษ
  • ERP (Enterprise Resource Planning) ระบบที่ช่วยเชื่อมโยงการจัดซื้อ คลังสินค้า และบัญชีเข้าด้วยกัน เมื่อมีการรับสินค้าระบบจะเปรียบเทียบกับข้อมูลใน PO และอัปเดตสต็อกอัตโนมัติ
  • WMS (Warehouse Management System) ระบบที่ออกแบบมาเพื่อจัดการคลังสินค้าโดยเฉพาะ รองรับการตรวจรับ การจัดเก็บ และการตรวจนับสินค้าคงคลังแบบเรียลไทม์
  • DMS (Document Management System) ระบบจัดการเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ ใช้สำหรับเก็บและจัดการใบรับสินค้าในรูปแบบดิจิทัล
เทคโนโลยีที่ใช้ในการจัดการใบรับสินค้า
ประโยชน์ของการจัดการ GRN Automation

ประโยชน์ของการจัดการ GRN Automation

  • ลดข้อผิดพลาดจากการกรอกข้อมูล
  • ช่วยประหยัดเวลาในการตรวจรับสินค้าและจัดทำเอกสาร
  • ทำงานร่วมกับฝ่ายต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  • เพิ่มความโปร่งใสและสามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ง่าย
  • ลดต้นทุนจากกระบวนการทำงานที่ซ้ำซ้อน ลดจำนวนพนักงาน
  • รองรับปริมาณงานที่เพิ่มขึ้นโดยไม่ต้องเพิ่มจำนวนพนักงาน

ข้อควรรู้ก่อนนำระบบมาจัดการเอกสาร

  • สำรวจขั้นตอนว่ามีจุดไหนที่เกิดความล่าช้าหรือผิดพลาดบ่อย
  • จัดระเบียบข้อมูลก่อนนำระบบอัตโนมัติมาใช้งาน เช่น กำหนดรหัสสินค้า
  • เลือกใช้เทคโนโลยีให้เหมาะสมกับโครงสร้างของธุรกิจ
  • พิจารณาความสามารถในการเชื่อมต่อกับระบบเดิมที่ใช้อยู่
  • เตรียมแผนการฝึกอบรมพนักงาน
  • ประเมินงบประมาณและคำนวณผลตอบแทนที่จะได้รับจากการนำเทคโนโลยีมาใช้
ข้อควรรู้ก่อนนำระบบมาจัดการใบรับของอัตโนมัติ
Facebook
LinkedIn
x.com