OCR คือ เทคโนโลยีที่อ่านตัวอักษรจากรูปภาพ เอกสารสแกน หรือไฟล์ PDF แล้วแปลงเป็นข้อความดิจิทัลที่แก้ไข ค้นหา และคัดลอกไปใช้งานต่อได้ทันที โดยไม่ต้องพิมพ์ใหม่ด้วยมือ OCR ย่อมาจาก Optical Character Recognition หรือการรู้จำอักขระด้วยแสง องค์กรในไทยนิยมใช้ OCR ลดงานคีย์ข้อมูลจากใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จ และเอกสารนำเข้า-ส่งออก ซึ่งช่วยลดเวลาทำงานได้มากกว่า 80% และลดข้อผิดพลาดจากการกรอกข้อมูลด้วยมือ (Human Error) ได้เกือบทั้งหมด
หลักการทำงานของ OCR แบ่งเป็น 4 ขั้นตอนหลัก ดังนี้
💡 ระบบ OCR สมัยใหม่อย่าง OrangeVision Form+ รองรับ ภาษาไทย ได้แม่นยำสูง แม้เป็นเอกสารที่มีวรรณยุกต์และสระซับซ้อน — อ่านรายละเอียดที่
OCR แบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักตามความสามารถในการอ่านเอกสาร ธุรกิจสามารถเลือกใช้ตามลักษณะเอกสารที่ต้องจัดการ
เหมาะสำหรับแปลงข้อความตัวพิมพ์มาตรฐานจากเอกสารที่มีรูปแบบชัดเจน เช่น รายงานทางธุรกิจ หนังสือ คู่มือการใช้งาน หรือสัญญา เหมาะกับเอกสารคุณภาพดี ไม่มีรอยขีดเขียนหรือรอยขีดฆ่า
หรือ พัฒนาต่อจาก Simple OCR ด้วย AI และ Machine Learning สามารถเข้าใจ “โครงสร้าง” ของเอกสาร เช่น รู้ว่าตรงไหนคือเลขที่ใบแจ้งหนี้ วันที่ หรือยอดเงิน จึงดึงเฉพาะข้อมูลที่ต้องการจากแบบฟอร์มและตารางได้ ไม่ใช่แค่แปลงทั้งหน้าเป็นข้อความ
ออกแบบมาเพื่อแปลงข้อความลายมือเป็นข้อมูลดิจิทัลโดยเฉพาะ เหมาะกับเอกสารที่กรอกด้วยมือ เช่น แบบฟอร์มราชการ บันทึกการประชุม หรือเอกสารทางการแพทย์
AI OCR คือ OCR ที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Deep Learning) อ่านเอกสาร แทนการจับคู่รูปทรงตัวอักษรแบบเดิม ระบบจึงเข้าใจบริบทของเอกสาร รู้ว่าตัวเลขไหนคือยอดเงิน วันที่ หรือเลขที่ใบแจ้งหนี้ และอ่านเอกสารที่เอียง ถ่ายด้วยมือถือ หรือมีหลายรูปแบบได้แม่นกว่า ซึ่งสำคัญมากกับภาษาไทยที่มีสระและวรรณยุกต์ซ้อนกัน อ่านเจาะลึกได้ที่ AI OCR
| OCR แบบเดิม | AI OCR | |
|---|---|---|
| วิธีอ่าน | จับคู่รูปทรงตัวอักษรตามกฎที่ตั้งไว้ | โมเดล AI อ่านโดยดูบริบททั้งหน้า |
| เอกสารที่เหมาะ | ตัวพิมพ์ชัด ฟอร์มตายตัว | ภาพถ่าย เอกสารเอียง ลายมือ เอกสารหลายรูปแบบ |
| ภาษาไทย | สระ วรรณยุกต์ และตัวอักษรคล้ายกันมักอ่านผิด | แม่นกว่าเมื่อโมเดลฝึกด้วยเอกสารภาษาไทย |
| ผลลัพธ์ | ข้อความดิบทั้งหน้า | ข้อความ + ดึงเฉพาะฟิลด์ เช่น ชื่อผู้ขาย วันที่ ยอดรวม |
| การตั้งค่า | ต้องกำหนดตำแหน่งช่องข้อมูลทีละฟอร์ม | ตั้งค่าน้อยกว่า รับเอกสารรูปแบบใหม่ได้ดีกว่า |
ภาษาไทยเป็นหนึ่งในภาษาที่ OCR อ่านยากที่สุด เพราะ:
วิธีแก้คือใช้ ที่ฝึกด้วยชุดข้อมูลภาษาไทยโดยตรง อย่าง OrangeVision Form+ ซึ่งพัฒนาร่วมกันโดยทีมไทย-มาเลเซีย รองรับเอกสารราชการและเอกสารบัญชีภาษาไทยโดยเฉพาะ ความแม่นยำสูงกว่า 95% และมีระบบให้ผู้ใช้ตรวจทาน-แก้ไขก่อนส่งข้อมูลเข้าระบบ ()
ใช้ดึงข้อความจากภาพถ่ายหรือไฟล์ภาพ เช่น ใบเสร็จ บัตรประชาชน หรือเอกสารที่ถ่ายด้วยมือถือ รองรับไฟล์ JPG, PNG, TIFF และ BMP — ดูขั้นตอนละเอียดได้ที่
ตัวอย่างการใช้กับรูปภาพ:
เทคนิคเตรียมภาพให้ OCR อ่านแม่นขึ้น:
งานที่ใช้ OCR บ่อยที่สุดงานหนึ่งในไทยคือการอ่านบัตรประชาชน เช่น เปิดบัญชี สมัครสินเชื่อ หรือลงทะเบียนลูกค้าในระบบ e-KYC ขั้นตอนโดยทั่วไปมีดังนี้
ข้อควรระวัง: บัตรประชาชนมีข้อมูลส่วนบุคคล และบางช่อง เช่น ศาสนาหรือหมู่โลหิต (หากปรากฏบนบัตร) ถือเป็นข้อมูลอ่อนไหวตาม PDPA จึงควรดึงเฉพาะช่องที่จำเป็นและปิดบังช่องที่ไม่ได้ใช้
OCR ใน PDF คือการให้ระบบอ่านตัวอักษรจากไฟล์ PDF ที่ได้จากการสแกน ซึ่งจริง ๆ แล้วเป็นเพียง “รูปภาพ” ที่ค้นหาหรือคัดลอกข้อความไม่ได้ แล้วเพิ่มชั้นข้อความ (text layer) ซ้อนไว้ใต้ภาพ ผลลัพธ์เรียกว่า Searchable PDF หน้าตาเอกสารเหมือนเดิมทุกอย่าง แต่กด Ctrl+F ค้นหา คัดลอก หรือส่งข้อมูลต่อเข้าโปรแกรมอื่นได้ อ่านวิธีใช้งานละเอียดที่ OCR PDF
จุดที่องค์กรได้ประโยชน์สูงสุดคือการใช้ OCR ร่วมกับ — OCR อ่านข้อมูลจากเอกสาร แล้ว RPA นำข้อมูลไปจัดเรียงลงไฟล์ Excel หรือกรอกเข้าระบบ ERP/บัญชีให้อัตโนมัติ 100% เหมาะกับงานบัญชี คลังสินค้า และงานเอกสารปริมาณมาก — ดูตัวอย่างที่
สแกนและแปลงสัญญา หนังสือมอบอำนาจ และคำสั่งศาลเป็นไฟล์ดิจิทัล ค้นหาข้อความสำคัญได้ในไม่กี่วินาที
อ่านและจัดเก็บข้อมูลจากเอกสารทะเบียนราษฎร์ บัตรประชาชน หนังสือเดินทาง และกระดาษคำตอบแบบปรนัย
เลือกจากเกณฑ์ 5 ข้อนี้:
| เครื่องมือ | จุดเด่น | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| OrangeVision Form+ | OCR ภาษาไทยแม่นยำสูง ดึงข้อมูลจากฟอร์ม/ตาราง ทำงานร่วมกับ RPA ได้ทันที มีทีมซัพพอร์ตไทย | องค์กรไทยที่ต้องการระบบครบวงจร |
| Google Cloud Vision | AI แม่นยำ รองรับหลายภาษา | นักพัฒนาที่เชื่อม API เอง |
| Adobe Acrobat OCR | แปลง PDF ง่าย ใช้แพร่หลาย | งานเอกสารทั่วไปรายบุคคล |
| Tesseract | ฟรี โอเพนซอร์ส | นักพัฒนา ทดลองใช้งาน |
| Typhoon OCR | โมเดลเปิดจาก SCB 10X ฝึกกับเอกสารไทย-อังกฤษ ดึงข้อความพร้อมโครงสร้าง เช่น ตาราง | นักพัฒนาที่ต้องการ OCR ภาษาไทยแบบติดตั้งเอง |
| PaddleOCR | โอเพนซอร์สจาก Baidu รองรับหลายภาษา มีโมเดลตรวจเลย์เอาต์และตาราง | นักพัฒนา ทีมที่ต้องการรันในเครื่องตัวเอง |
| DeepSeek-OCR | โมเดลเปิดจาก DeepSeek (ปลายปี 2025) อ่านเอกสารยาวโดยบีบอัดภาพให้ใช้ทรัพยากรน้อย ต้องใช้ GPU | ทีมเทคนิคที่ทดลองโมเดลภาพ-ภาษา (VLM) |
| Microsoft Azure AI Vision | ผูกกับระบบ Microsoft | องค์กรที่ใช้ Azure อยู่แล้ว |
| Amazon Textract | ดึงข้อมูลฟอร์ม/ตารางบน AWS | องค์กรที่ใช้ AWS อยู่แล้ว |
สนใจดูจุดเด่นแบบเจาะลึกและตัวอย่างการใช้งานจริง อ่านต่อที่
OCR แปลงเอกสารเป็นข้อมูล แต่ความคุ้มค่าที่แท้จริงเกิดเมื่อข้อมูลนั้น “ไหลต่อ” เข้าระบบโดยไม่ต้องใช้คน เช่น อ่านใบแจ้งหนี้ → ตรวจสอบความถูกต้อง → กรอกเข้าระบบบัญชี → → แจ้งเตือนผู้อนุมัติ ทั้งหมดนี้ทำได้ด้วย OCR + — ดูภาพรวมการทำงานร่วมกันที่
ปรึกษาฟรี: ทีม KSP AsiaFIN ยินดีประเมินว่าเอกสารแบบไหนขององค์กรคุณใช้ OCR ได้ และคุ้มค่าแค่ไหน
📞 084-324-2749 • 📧 •
หากองค์กรของคุณพร้อมนำ OCR ไปใช้กับเอกสารจริง ดูรายละเอียด โปรแกรม OCR ภาษาไทยสำหรับองค์กร และขอ Demo ฟรีเพื่อทดสอบกับเอกสารขององค์กรคุณได้ทันที
OCR ย่อมาจาก Optical Character Recognition ภาษาไทยเรียกว่า “การรู้จำตัวอักษรด้วยแสง” คือเทคโนโลยีที่แปลงข้อความบนภาพหรือเอกสารสแกนให้เป็นข้อความดิจิทัล
คือการใช้ OCR อ่านข้อความจาก PDF ที่ได้จากการสแกน ซึ่งเป็นภาพที่ค้นหาหรือคัดลอกข้อความไม่ได้ แล้วเพิ่มชั้นข้อความซ้อนไว้ ทำให้ได้ Searchable PDF ที่หน้าตาเหมือนเดิมแต่ค้นหา คัดลอก และส่งข้อมูลต่อได้ ดูวิธีทำที่ OCR PDF
OCR สแกนเอกสารได้อย่างไร?
OCR ทำงาน 4 ขั้นตอน คือ (1) ปรับภาพให้ชัดและตรง (2) แยกบล็อกข้อความ บรรทัด และตัวอักษร (3) รู้จำตัวอักษรด้วยโมเดล AI และ (4) ตรวจทานแล้วส่งออกเป็น Excel, Word หรือ Searchable PDF เครื่องสแกนหรือกล้องมือถือมีหน้าที่แค่สร้างภาพ ส่วนการอ่านตัวอักษรเป็นงานของซอฟต์แวร์ OCR
AI OCR คืออะไร?
AI OCR คือ OCR ที่ใช้ Deep Learning อ่านเอกสาร จึงเข้าใจบริบท รู้ว่าข้อความไหนคือชื่อ วันที่ หรือยอดเงิน และอ่านเอกสารหลายรูปแบบ ลายมือ หรือภาพถ่ายได้แม่นกว่า OCR แบบเดิม อ่านต่อที่ AI OCR
OCR อ่านบัตรประชาชนได้อย่างไร?
ระบบถ่ายหรือสแกนบัตร ปรับภาพ แล้วอ่านข้อมูลทีละช่อง เช่น เลข 13 หลัก ชื่อ-นามสกุล วันเกิด และที่อยู่ จากนั้นตรวจหลักตรวจสอบของเลขบัตรและวันหมดอายุก่อนส่งเข้าระบบ นิยมใช้ในงาน e-KYC เปิดบัญชีและสมัครสมาชิก
OCR ใช้ทำอะไรได้บ้าง?
ใช้แปลงเอกสารกระดาษ รูปภาพ และ PDF เป็นข้อมูลที่นำไปใช้ต่อได้ เช่น คีย์ใบแจ้งหนี้และใบเสร็จเข้าระบบบัญชี อ่านบัตรประชาชนในงาน e-KYC ดึงข้อมูลจาก Packing List และใบขนสินค้า ทำเอกสารเก่าให้ค้นหาได้ และส่งข้อมูลต่อให้ RPA ทำงานอัตโนมัติ ดู ตัวอย่างการใช้ OCR ในองค์กร
เครื่องมือฟรี (เช่น Google Lens, Tesseract) เหมาะกับงานทั่วไปครั้งคราว แต่ OCR ระดับองค์กรดึงข้อมูลเฉพาะฟิลด์จากแบบฟอร์มได้ ประมวลผลเอกสารปริมาณมากแบบตั้งค่าครั้งเดียว เชื่อมต่อระบบบัญชี/ERP ได้ และมีมาตรการความปลอดภัยข้อมูลที่ตรวจสอบได้
ขึ้นอยู่กับคุณภาพเอกสารและเครื่องมือที่ใช้ OCR ทั่วไปมักมีปัญหากับสระและวรรณยุกต์ไทย แต่ AI OCR ที่ฝึกด้วยข้อมูลภาษาไทยโดยตรง เช่น OrangeVision Form+ ให้ความแม่นยำได้สูงกว่า 95% กับเอกสารคุณภาพดี
OCR อ่านตัวอักษรพิมพ์จากภาพ ส่วน ICR (Intelligent Character Recognition) เป็นเวอร์ชันที่ฉลาดขึ้น สามารถอ่านลายมือและเรียนรู้รูปแบบการเขียนของแต่ละบุคคลได้
ได้ — OCR ระดับองค์กรอย่าง OrangeVision Form+ สามารถเข้าใจโครงสร้างตาราง แยกข้อมูลแต่ละช่อง และส่งออกเป็นไฟล์ Excel ที่จัดเรียงตามคอลัมน์ได้ทันที
เริ่มจาก (1) เลือกกระบวนการที่มีเอกสารปริมาณมากและรูปแบบค่อนข้างคงที่ เช่น ใบแจ้งหนี้ (2) ทดสอบความแม่นยำกับเอกสารจริง (3) กำหนดขั้นตอนตรวจทาน และ (4) เชื่อมต่อข้อมูลเข้าระบบปลายทางด้วย RPA — ติดต่อทีม KSP AsiaFIN เพื่อขอ Demo ฟรีได้ที่ 084-324-2749
ได้ OCR รุ่นใหม่ที่พัฒนาสำหรับภาษาไทยโดยเฉพาะ เช่น OrangeVision Form+ รองรับเอกสารที่มีภาษาไทย อังกฤษ และตัวเลขปนกันในหน้าเดียว เช่น ใบกำกับภาษีหรือใบแจ้งหนี้ โดยยังคงความแม่นยำสูงกว่า 95% จึงใช้กับเอกสารธุรกิจไทยได้จริงโดยไม่ต้องคัดแยกภาษาก่อน
